چگونه در عمان ترخیص‌کار گمرکی شویم؟
در عمان، ورود به حوزه ترخیص گمرکی سه بخش جدا دارد: مجوز فعالیت ترخیص گمرکی که به شرکت یا مؤسسه تعلق می‌گیرد؛ کارت نماینده ترخیص‌کار گمرکی که برای فرد شاغل در یک مجموعه دارای مجوز صادر می‌شود؛ و حساب کاربری سامانه بیان که فقط امکان دسترسی به سامانه را فراهم می‌کند و به‌تنهایی مجوز فعالیت در حرفه ترخیص گمرکی محسوب نمی‌شود. بنابراین، شرایط مالکیت شرکت و صلاحیت شغلی افراد باید جداگانه بررسی شود.
فهرست مطالب
مجوز شرکت، کارت ترخیص‌کار یا دسترسی به سامانه بیان؟
این سه موضوع گاهی یکی در نظر گرفته می‌شوند و همین مسئله باعث سردرگمی می‌شود. فقط دو مورد اول مجوز محسوب می‌شوند و هر دو زیر نظر پلیس سلطنتی عمان ـ اداره کل گمرک هستند. وزارت تجارت، صنعت و توسعه سرمایه‌گذاری، فعالیت تجاری شرکت را ثبت می‌کند؛ شرایط و محدودیت‌های اشتغال در مشاغل ترخیص گمرکی نیز تابع مقررات وزارت کار است؛ و عضویت اتاق بازرگانی و صنایع عمان نیز باید دریافت شود. یک فرد فقط از طریق شرکت یا مؤسسه دارای مجوز ترخیص گمرکی می‌تواند برای کارت نماینده ترخیص‌کار اقدام کند.
| مجوز فعالیت، کارت نماینده و حساب سامانه بیان | |||
|---|---|---|---|
| نوع | کاربرد | دارنده | مرجع صادرکننده |
| مجوز فعالیت ترخیص گمرکی | ارائه خدمات ترخیص برای دیگران | شرکت یا مؤسسه | گمرک عمان |
| کارت نماینده ترخیص‌کار | انجام امور ترخیص از طرف مجموعه دارای مجوز | کارمند مجموعه | گمرک عمان |
| حساب سامانه بیان | ثبت و ارسال الکترونیکی اظهارنامه | کاربر ثبت‌شده مجموعه | مدیر کاربران بیان در مجموعه |
چه کسانی واجد شرایط‌اند و وضعیت مقیمان خارجی چیست؟
پاسخ این پرسش به دو دسته مقررات جداگانه درباره مالکیت و اشتغال بستگی دارد.
مالکیت: طبق شرایط منتشرشده از سوی گمرک عمان، مالک شرکت یا مؤسسه فعال در ترخیص گمرکی می‌تواند تبعه عمان یا یکی از کشورهای شورای همکاری خلیج باشد. مجموعه همچنین باید شرایط مربوط به ثبت تجاری، عضویت اتاق بازرگانی و دریافت مجوز را رعایت کند.
اشتغال: بر اساس تصمیم وزارتی ۲۳۵/۲۰۲۲، مشاغل مشخص‌شده در حوزه ترخیص گمرکی برای اتباع عمانی در نظر گرفته شده‌اند. این فهرست شامل نماینده ترخیص (مندوب تخليص)، واسطه گمرکی (وسيط جمركي)، ترخیص‌کار (مخلص جمركي) و کارمند امور ترخیص (كاتب تخليص جمركي) است. برای اتباع غیرعمانی امکان صدور مجوز کار جدید در این مشاغل وجود ندارد و مجوزهایی که پیش از اجرای محدودیت صادر شده‌اند فقط تا پایان اعتبار خود قابل استفاده‌اند.
بنابراین، برای اتباع غیرعمانی امکان صدور مجوز کار جدید در مشاغل نام‌برده وجود ندارد. اتباع کشورهای شورای همکاری، طبق شرایط منتشرشده، می‌توانند مالک شرکت یا مؤسسه ترخیص گمرکی باشند؛ اما مالکیت شرکت به‌خودی‌خود اجازه اشتغال در حرفه‌ای را که برای عمانی‌ها در نظر گرفته شده است ایجاد نمی‌کند. سایر نقش‌های حوزه لجستیک که در این فهرست نیستند، تابع مقررات عادی اشتغال و مجوز کار هستند. شرایط فردی و مراحل ثبت درخواست و صدور نخستین کارت نماینده ترخیص‌کار باید پیش از اقدام مستقیماً از گمرک عمان تأیید شود.
دریافت مجوز فعالیت ترخیص گمرکی
تنها شرکت یا مؤسسه دارای مجوز می‌تواند خدمات ترخیص گمرکی برای اشخاص ثالث ارائه کند. در ثبت تجاری مجموعه باید فعالیت ترخیص گمرکی درج شده باشد و مجموعه عضویت معتبر اتاق بازرگانی و صنایع عمان را داشته باشد. نماینده قانونی باید گواهی عدم محکومیت ارائه کند و ودیعه تضمین قابل استرداد نیز لازم است. اعتبار مجوز دو سال است. هنگام بازرسی محل، قرارداد اجاره باید معتبر باشد و تابلوی محل فعالیت با نام و مشخصات مندرج در ثبت تجاری مطابقت داشته باشد.
هزینه صدور و تمدید مجوزهای ترخیص و دوره‌های آموزشی در تصمیم پلیس سلطنتی عمان شماره ۳۷/۲۰۱۷ آمده است. هزینه ثبت هر کاربر در سامانه بیان ۱۰ ریال عمان است؛ همین مبلغ در جدول هزینه‌های خدمات اداره کل گمرک، موضوع تصمیم ۳۸/۲۰۱۷، نیز درج شده است. مبلغ تضمین جداگانه است و باید پیش از ارائه درخواست تأیید شود.
| هزینه‌های مجوز، آموزش و ثبت کاربر | ||
|---|---|---|
| مورد | شرکت‌ها (ریال عمان) | مؤسسات فردی (ریال عمان) |
| صدور یا تمدید مجوز فعالیت ترخیص | ۱٬۰۰۰ | ۵۰۰ |
| مجوز یا کارت نماینده ترخیص‌کار | ۱۰۰ | ۳۰ |
| دوره آموزشی پنج‌روزه برای هر نفر | ۱۰۰ | ۵۰ |
| ثبت هر کاربر در سامانه بیان | ۱۰ | ۱۰ |
ثبت کاربران در سامانه بیان
حساب کاربری بیان فقط دسترسی به سامانه را فراهم می‌کند و مجوز ترخیص گمرکی نیست. اطلاعات اظهارنامه گمرکی در سامانه بیان ثبت و اظهارنامه به‌صورت الکترونیکی تسلیم می‌شود، اما ثبت‌نام در سامانه به‌تنهایی به کاربر اجازه فعالیت به‌عنوان ترخیص‌کار نمی‌دهد. مدیر کاربران شرکت یا مؤسسه، هر کاربر را در سامانه بیان ثبت می‌کند. در شرکت‌ها و مؤسسات دارای مجوز ترخیص گمرکی، متقاضی باید در سوابق شرکت با سمت نماینده ترخیص یا ترخیص‌کار ثبت شده باشد و دوره الزامی ترخیص گمرکی را گذرانده باشد. اشخاص حقیقی نیز می‌توانند برای انجام تشریفات گمرکی محموله‌های خود در سامانه بیان ثبت‌نام کنند؛ این نوع دسترسی به معنی ارائه خدمات ترخیص برای دیگران نیست.
مدارک موردنیاز و مراحل ثبت درخواست
مدارک موردنیاز به مسیر درخواست بستگی دارد. فهرست‌های زیر بر پایه اطلاعات منتشرشده گمرک عمان تنظیم شده‌اند و ممکن است برای نخستین درخواست، مدارک بیشتری مطالبه شود.
برای دفتر یا شرکت
• ثبت تجاری با درج فعالیت ترخیص گمرکی
• عضویت اتاق بازرگانی و صنایع عمان
• گواهی عدم محکومیت نماینده قانونی
• ودیعه تضمین قابل استرداد
• قرارداد اجاره معتبر و تابلوی منطبق با مشخصات ثبت تجاری
برای انتقال ترخیص‌کار بین شرکت‌ها
• نامه لغو از شرکت یا کارفرمای قبلی
• نامه درخواست ثبت یا معرفی‌نامه از شرکت جدید
• گواهی عدم محکومیت
• گواهی دوره سامانه بیان
• کپی کارت شناسایی و عکس شخصی
• مدرک ثبت در صندوق حمایت اجتماعی
انتقال ترخیص‌کار گمرکی بین شرکت‌ها
اگر ترخیص‌کار نزد شرکت دیگری ثبت شده باشد، امکان ثبت مستقیم او در شرکت یا مؤسسه جدید وجود ندارد. کارفرمای قبلی باید ابتدا کارت نماینده ترخیص‌کار او را لغو کند، حساب او را از طریق بخش «مدیریت کاربران» سامانه بیان مسدود سازد و ارتباطش را با شرکت قبلی لغو کند. سپس کارفرمای جدید می‌تواند درخواست انتقال را در سامانه بیان ثبت کند. مدارک اعلام‌شده شامل نامه لغو از کارفرمای قبلی، نامه درخواست ثبت یا معرفی‌نامه از شرکت جدید، گواهی عدم محکومیت، گواهی دوره بیان و مدرک ثبت در صندوق حمایت اجتماعی است. هزینه ثابت انتقال ۳۰ ریال عمان است و هزینه صدور کارت نماینده ترخیص‌کار نیز جداگانه دریافت می‌شود.
اگر هدف شما ترخیص یک محموله است و قصد دریافت مجوز مستقل ندارید، راهنمای مدارک لازم برای ارسال بار به عمان را نیز ببینید.
پیش از اقدام، از گمرک عمان استعلام بگیرید
در منابع رسمی منتشرشده، چهار موضوع هنوز به‌طور قطعی مشخص نشده است: شرایط فردی لازم برای دریافت نخستین مجوز «مندوب»، نحوه درخواست اولین کارت مندوب، مبلغ ضمانت‌نامه و امکان مالکیت شرکت توسط اتباع کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس؛ زیرا منابع رسمی درباره مورد آخر اطلاعات یکسانی ارائه نمی‌کنند. بنابراین، پیش از ثبت درخواست، جزئیات به‌روز را مستقیماً از گمرک عمان استعلام کنید.
80080022 | +968 22848232 | info@customs.gov.om
Need Customs Clearance Support in Oman?
If your business needs cargo cleared rather than a licence of its own, ICIT provides customs-clearance support in Oman: shipment-file preparation, document review, declaration support and operational follow-up. Outcomes remain with the relevant authorities.
References
Gov.om. (2025, March 28). Register clearance activity. Retrieved 31 July 2026, from https://gov.om/en/w/register-clearance-activity/
Ministry of Commerce, Industry and Investment Promotion. (2020). Ministerial Decision 209/2020 determining the list of activities prohibited to foreign investment (Official Gazette No. 1370, 13 December 2020). Retrieved 31 July 2026, from https://mjla.gov.om/decisions/ar/1088/show/1347/
Ministry of Labour. (2022). Ministerial Decision 235/2022 regulating the practice of certain professions (Official Gazette No. 1450, 17 July 2022). Retrieved 31 July 2026, from https://mjla.gov.om/decisions/ar/1095/show/1579/
Royal Oman Police. (2017). Ministerial Decision 37/2017 amending certain provisions of the regulation organising customs clearance activity and the profession of customs broker delegate (Official Gazette No. 1181, 12 February 2017). Unofficial reproduction retrieved 31 July 2026, from https://qanoon.om/p/2017/rop20170037/
Royal Oman Police. (2017). Ministerial Decision 38/2017 setting fees for services provided by the Directorate General of Customs (Official Gazette No. 1181, 12 February 2017). Unofficial reproduction retrieved 31 July 2026, from https://qanoon.om/p/2017/rop20170038/
Royal Oman Police – Directorate General of Customs. (n.d.). Requirements for customs clearance license. Retrieved 31 July 2026, from https://www.customs.gov.om/en/clearance-companies/
Royal Oman Police – Directorate General of Customs. (n.d.). Customs broker transfer. Retrieved 31 July 2026, from https://www.customs.gov.om/en/business-services/customs-broker-conversion/https://www.customs.gov.om/en/business-services/customs-broker-conversion/
Royal Oman Police – Directorate General of Customs. (n.d.). Users registration in Bayan system. Retrieved 31 July 2026, from https://www.customs.gov.om/en/business-services/procedural_services/users-registration-in-bayan-system/